Басты  /  мақалалар  /  Мәңгілік ел – бабалар арманы

Мәңгілік ел – бабалар арманы

Сейсен ӘМIРБЕКҰЛЫ
1052
Мәңгілік ел –  бабалар арманы Мәңгілік ел болу, тарих жадында мәңгілікке қалу бұл кез келген елдің, ұлттың арманы.

Арғы атамыз Көк түріктер де осы арманның бесігінде тербелген. Сол жолда күресті, алысты, жығылды, қайта тұрды. Көк тасқа бәдіздеп елдің арманын түсірді. Күлде жатқан елді күнге көтеріп, терезесін өзгемен тең етті. Елдің өспей, өркендемей жатып, өш­пеуін ойлады. Мейманасы тасқан мәңгілік ел болуға ұмтылды. Кешегі ұлы қағанат құрған ұлы хан Шыңғыстың да көкейінде осы ой өріліп жатқаны хақ. Ақи­қаты сол, жұмыр жердің бетіндегі кез келген жұрттың асыл арманы, көздеген межесі – ошақ оты маздаған, түтіні түзу шыққан мемлекет болу. Бізде осы арманға қол жеткізуге тырысып жатыр­мыз. Мемлекеттің стратегиялық бағдар­ламасы да сол арманды меже етіп алған. «Біз үшін ортақ тағдыр – бұл біздің Мәңгілік ел, лайықты әрі ұлы Қазақстан! Мәңгілік ел – жалпықазақстандық ортақ шаңырағымыздың ұлттық идеясы. Бабаларымыздың арманы. Мәңгілік ел – ата-баба­ларымыздың сан мың жылдан бергі асыл арманы... Мен қоғамда «Қазақ елінің ұлттық идеясы қандай болуы керек?» деген сауал жиі талқыға түсетінін көріп жүрмін. Біз үшін болашағымызға бағдар ететін, ұлтты ұйыстырып, ұлы мақсаттарға жетелейтін идея бар. Ол – Мәңгілік ел идеясы. Тәуелсіздікпен бірге халқымыз Мәңгілік мұраттарына қол жеткізді. Біз еліміздің жүрегі, тәуелсіздігіміздің тірегі – Мәң­гілік Елордамызды тұр­ғыздық. Қазақтың Мәңгілік ғұмыры ұрпақтың мәңгілік болашағын баянды етуге арналады. Ендігі ұрпақ – мәңгілік қазақтың перзенті. Ендеше, Қазақ елінің ұлттық идеясы – Мәңгілік ел! Мен Мәңгілік ел ұғымын ұлты­мыздың ұлы бағдары – «Қазақ­стан – 2050» стратегиясының түп қазығы етіп алдым». Бұл Елбасы Нұрсұлтан Назарбаевтың өзек­жарды пікірі. Президент тек айтып қана қоймай, ойға алған нәрсені жүзеге асыруға ұмтылды. Мәселен, осы Мәңгілік ел идеясы Президентіміздің бес институ­ционалды реформасын жүзеге асыруға арналған «100 нақты қадам» бағдарламасында орын алды. Ол 100 қадамның ішіндегі 85-қадамда айтылған «Мәңгілік ел» патриоттық актісі жобасын әзірлеу мәселесі. Бұл жолда не істеу керек? Әрине, Елбасы міндет еткен дамудың биік саты­сына көтерілген отыз мемлекеттің қатарына қосылу үшін, тек саяси-экономикалық, әлеуметтік сала­ларды ғана күшейтіп қоймай, осы мемлекеттің тірегі болатын идеологияны нақтылау қажет секілді. Бұл жөнінде мемлекет және қоғам қайраткері Мырзатай Жолдасбеков бір сөзінде: «Біздің тарихтан да, Құраннан да білеті­німіз мәңгілік тек Аллаға тән. Алладан басқа жер бетінде, аспан астында мәңгі ештеңе болмайды. Бірақ бізге адаспай жүретін идеология керек. Қазақтың ендігі ұлттық идеологиясы осы «Мәң­гілік ел» деп ойлаймын. 2050 жылы біз «Мәңгі ел» бола саламыз деп ешкім кесім жасай алмайды. Елбасы оны айтып отырған жоқ. Қазақтың түпкі арманын меңзеп отыр» дегені бар. Шындығы сол. Мемлекетті адаспай дұрыс жолға салатын да, бағдар беретін де, ұлтты ұйыстыратын да осы идео­логия болуы тиіс. Ол «Мәңгілік ел» идеологиясы. 

Смағұл ЕЛУБАЙ, жазушы:
– Елбасының көтерген «Мәңгілік ел» идеясы өте дұрыс. Жоққа шығаруға болмайды. Қысқасы, идея бар. Бірақ оны өміршең ету үшін не істеу керек? Мәселенің үлкені осы. Меніңше, төрт мәселені алдымен шешіп алу керек сияқты. Бірінші, мәңгілік ел болу үшін мәңгілік тіліміз болуы шарт. Рас, ана тілімізді өр­кендетуге байланысты атқарылып жатқан тірліктер баршылық. Бірақ соған кереғар шаралар да жоқ емес. Мәселен, үштілділік. Өзіміз жақсы білетін бауырлас түрік елінде 6 сыныпқа дейін дәріс тек ана тілінде, яғни түрік тілінде жүреді. Ал алтыншы сы­ныптан бастап, өзге тілдер жүре бастайды. Көрдіңіз бе, түріктер ең алдымен жас өскінді ана тілінің уызына жарытады. Бойына сіңіреді. Дұрыс. Ал біз бірінші сынып тұрмақ, балабақшадан бастап үш тілді үйретуге тырысып жатырмыз. Бұл қойыртпақтыққа әкеліп соқтырары хақ. Ертең бала үш тілдің үшеуін де толық меңгермей, дүбәрә болып қалуы мүмкін ғой. Сондықтан үштіл­ділікті әзірге сынақ ретінде байқап көруіміз қажет. Егер ол нәтиже бермесе тоқтата қойған жөн. Сондай-ақ парламенттегі болсын, Үкіметтегі болсын, тіпті жай шенеуніктер болсын отырыс-жиынды тек ресми тілде өткізіп жатады. Бұл да жас ұрпаққа кері әсер етуі мүмкін. «Қазақ тілі еш­кімге қажет емес екен» деген ой қалыптастырады. Осыдан келіп бала ана тілінен жеріп, сұраныс бар тілді меңгеруге тырысары анық. Бұл қатер. Мәңгілік ел боламыз десек, тіл мәселесін жөнге келтіруіміз қажет. Екінші мәселе, мәңгілік ел боламыз десек, халық санының көптігі басты рөл ойнары анық. Жарты Еуропа сыйып кетер жеріміз бар. Оны қалай ұстап тұрамыз. Сон­дықтан сыртта жүрген 5 миллион қандасымызды елге шақыру керек. Кезінде «Нұрлы көш» аясында көш мәселесі бір жолға қойылғандай болып еді. Арты сиырқұйымшақталап кетті. Қысқасы, көші-қонға байла­нысты үлкен мемлекеттік бағ­дарлама қажет. Үшінші, жеріміз кең. Тіпті осы жердің кеңдігі біздің тек бағымыз ғана емес, сорымызға да айналып кетуі ықтимал. Бізге көз алартып отыр­ғандар жеткілікті. Сондықтан жер мәселесін көтергенде өте абай болғанымыз жөн. Төртінші мәселе, дін. 70 жыл бойы кеңестік идеология дінімізге қарсы жұмыс жасады. Соның кесірінен ұлттан имандылық кетіп, имансыздық жайлады. Қазір соның кесірін тартып жатырмыз. Ұлы далада болмаған, сұмдықтар қазір жасалып жатыр. Оны қалай тоқтату керек? Ол үшін дәстүрлі дінімізді жөнге келтіру. Ұлтқа, мемлекетке қарсы түрлі ағымдарға жол бермеу. Діни сауаттылықты ашу. Міне осы төрт мәселені реттей алғанда ғана мәңгілік ел жөнінде ойлануға болады.

Айдос САРЫМ, 
саясаттанушы: 

– Мәңгілік ел идеясы шындыққа айналу үшін, түпнұсқа қажет. Яғни идея ұлттың салт-дәстүрімен, мәдениетімен, тари­хымен, әдет-ғұрпымен, тілі-дінімен астасып жатуы тиіс. Осылармен идея біте қайнасқанда ғана Мәңгілік ел идеясы өмір­шеңдігін танытпақ. Ал Ұлттық құндылықтармен суарылмаған идея жалаң ұран болып қалмақ.